Két giải nhiệt là một trong những bộ phận quan trọng giúp kiểm soát nhiệt độ dầu và duy trì điều kiện vận hành ổn định cho máy nén khí trục vít.
Trong quá trình hoạt động, bụi bẩn, dầu, tạp chất và cặn bám có thể tích tụ trên bề mặt két. Khi các khe tản nhiệt bị che kín hoặc đường lưu thông bị hạn chế, khả năng trao đổi nhiệt giảm xuống.
Máy vẫn có thể chạy bình thường trong thời gian đầu, nhưng nhiệt độ dầu và nhiệt độ đầu nén sẽ có xu hướng tăng dần. Nếu không xử lý, máy có thể báo nhiệt độ cao, giảm hiệu suất, dừng máy bảo vệ hoặc ảnh hưởng đến dầu và cụm đầu nén.
Vấn đề là không phải cứ máy nóng là kết luận ngay két giải nhiệt bị tắc. Cần phân biệt giữa két bẩn, quạt làm mát yếu, van nhiệt lỗi, dầu không phù hợp, môi trường phòng máy và các nguyên nhân khác.
1. Két giải nhiệt máy nén khí có nhiệm vụ gì?
Trong máy nén khí trục vít có dầu, dầu không chỉ có nhiệm vụ bôi trơn mà còn tham gia vào quá trình làm kín và giải nhiệt cụm nén.
Trong quá trình vận hành, nhiệt lượng sinh ra cần được đưa ra ngoài thông qua hệ thống giải nhiệt.
Tùy thiết kế máy, hệ thống có thể sử dụng:
• Két giải nhiệt dầu – khí.
• Két giải nhiệt dầu.
• Quạt làm mát.
• Van nhiệt.
• Đường ống dầu.
• Hệ thống thông gió phòng máy.
Khi két giải nhiệt hoạt động tốt, nhiệt được truyền từ dầu sang môi trường và đưa ra khỏi máy.
Ngược lại, khi bề mặt két bị bụi hoặc dầu bám kín, diện tích trao đổi nhiệt hiệu dụng giảm, khiến máy khó kiểm soát nhiệt độ.
.jpg)
Bảo dưỡng két giải nhiệt máy nén khí.
2. Dấu hiệu két giải nhiệt máy nén khí bị tắc nghẽn
Không phải lúc nào két bị tắc cũng có biểu hiện giống nhau. Một số dấu hiệu thường xuất hiện từ từ và rõ hơn khi máy vận hành ở tải cao.
Nhiệt độ dầu tăng cao
Đây là dấu hiệu cần chú ý đầu tiên.
Nếu trước đây máy vận hành ổn định nhưng nhiệt độ dầu bắt đầu tăng cao, đặc biệt trong cùng điều kiện tải, cần kiểm tra hệ thống giải nhiệt.
Máy thường xuyên báo nhiệt độ cao
Khi khả năng giải nhiệt giảm, nhiệt độ có thể vượt ngưỡng cài đặt bảo vệ.
Máy có thể:
• Cảnh báo nhiệt độ.
• Giảm tải.
• Dừng máy.
• Hiển thị lỗi nhiệt độ cao.
Nếu tình trạng này xuất hiện lặp lại, không nên chỉ reset lỗi rồi tiếp tục chạy.
Bạn có thể tham khảo thêm bài Máy nén khí trục vít bị nóng quá do đâu? Cách khắc phục thế nào?, trong đó có phân tích các nguyên nhân khiến nhiệt độ máy tăng ngoài trường hợp két giải nhiệt bị bẩn.
Quạt chạy nhưng nhiệt độ vẫn cao
Đây là dấu hiệu khá điển hình.
Quạt vẫn hoạt động nhưng nếu bề mặt két bị bụi bẩn che kín, luồng gió không thể truyền nhiệt hiệu quả.
Do đó:
Quạt chạy ≠ hệ thống giải nhiệt chắc chắn hoạt động tốt.
Két có lớp bụi dày hoặc dầu bám bên ngoài
Khi kiểm tra trực tiếp, có thể thấy:
• Bụi công nghiệp.
• Xơ vải.
• Dầu.
• Cặn bẩn.
• Tạp chất.
bám trên bề mặt lá nhôm hoặc các khe trao đổi nhiệt.
Nếu lớp bẩn dày, luồng không khí đi qua két sẽ giảm đáng kể.
Máy nóng hơn khi chạy tải cao
Có trường hợp máy chạy không tải hoặc tải thấp vẫn bình thường.
Nhưng khi sản xuất tăng, máy chạy tải liên tục thì nhiệt độ nhanh chóng tăng.
Điều này cho thấy hệ thống giải nhiệt có thể không còn đủ khả năng đáp ứng tải nhiệt thực tế.
3. Vì sao két giải nhiệt máy nén khí bị tắc nghẽn?
Bụi công nghiệp tích tụ lâu ngày
Đây là nguyên nhân phổ biến tại các nhà máy.
Máy nén khí thường được đặt trong môi trường có:
• Bụi.
• Xơ sợi.
• Mạt sản xuất.
• Hơi dầu.
• Hạt vật liệu.
Các chất này bám dần trên bề mặt két.
Nếu không vệ sinh định kỳ, lớp bụi ngày càng dày và làm giảm khả năng trao đổi nhiệt.
Dầu bám trên bề mặt két
Trong môi trường công nghiệp, dầu có thể kết hợp với bụi tạo thành một lớp bám rất chắc.
Khác với bụi khô, lớp dầu – bụi thường khó vệ sinh hơn và có khả năng làm kín các khe tản nhiệt.
Đây là lý do một số máy nhìn bên ngoài không quá nhiều bụi nhưng hiệu quả giải nhiệt vẫn giảm.
Môi trường phòng máy không phù hợp
Nếu phòng máy có nhiệt độ môi trường cao, thông gió kém hoặc không khí nóng bị tuần hoàn trở lại, khả năng giải nhiệt sẽ giảm.
Trong trường hợp này, vệ sinh két chỉ giải quyết một phần vấn đề.
Cần đánh giá cả:
• Vị trí đặt máy.
• Hướng hút/xả gió.
• Nhiệt độ phòng máy.
• Khoảng cách với tường.
• Khả năng thoát khí nóng.
4. Két bẩn có phải nguyên nhân duy nhất khiến máy nóng?
Không.
Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi chẩn đoán.
Một máy nén khí nhiệt độ cao có thể liên quan đến:
• Két giải nhiệt bẩn.
• Quạt làm mát yếu.
• Van nhiệt hoạt động không đúng.
• Dầu không phù hợp.
• Mức dầu bất thường.
• Lọc dầu bị nghẹt.
• Nhiệt độ môi trường cao.
• Thông gió phòng máy kém.
• Đầu nén có vấn đề.
Vì vậy, nếu chỉ vệ sinh két nhưng máy vẫn nóng, cần tiếp tục kiểm tra các thành phần còn lại.
5. Cách kiểm tra két giải nhiệt có thực sự bị tắc hay không?
Không nên chỉ nhìn bằng mắt rồi kết luận.
Có thể kiểm tra theo trình tự:
Kiểm tra bề mặt két
Quan sát mức độ bụi, dầu và cặn bám.
Kiểm tra luồng gió
Xác định quạt có tạo đủ lưu lượng gió và gió có đi qua két đúng hướng hay không.
Theo dõi nhiệt độ vận hành
So sánh nhiệt độ ở các điều kiện:
• Không tải.
• Có tải.
• Tải cao.
• Sau thời gian vận hành liên tục.
Kiểm tra quạt
Một quạt vẫn quay không đồng nghĩa với việc quạt đang đạt hiệu suất thiết kế.
Cần đánh giá:
• Tốc độ.
• Hướng quay.
• Motor.
• Cánh quạt.
• Tình trạng bạc đạn.
• Lưu lượng gió.
Kiểm tra van nhiệt
Nếu van nhiệt không hoạt động đúng, dầu có thể không được đưa qua mạch giải nhiệt theo điều kiện thiết kế.
6. Vệ sinh két giải nhiệt máy nén khí như thế nào?
Phương pháp vệ sinh phụ thuộc vào mức độ bẩn và thiết kế của từng máy.
Bụi khô nhẹ
Có thể sử dụng khí nén hoặc phương pháp vệ sinh phù hợp để loại bỏ bụi.
Tuy nhiên, cần chú ý hướng thổi, tránh đẩy bụi sâu hơn vào bên trong két.
Bụi dày
Cần vệ sinh kỹ hơn để làm sạch các khe trao đổi nhiệt.
Dầu + bụi bám cứng
Có thể cần sử dụng phương pháp và dung dịch vệ sinh phù hợp với vật liệu két.
Không nên dùng hóa chất tùy tiện vì có thể ảnh hưởng đến:
• Lá nhôm.
• Gioăng.
• Sơn phủ.
• Bề mặt trao đổi nhiệt.
Két quá bẩn
Trong trường hợp két đã lâu không vệ sinh và bị đóng cặn nghiêm trọng, nên tháo kiểm tra và vệ sinh chuyên sâu.
7. Những sai lầm thường gặp khi vệ sinh két giải nhiệt
Vệ sinh két giải nhiệt chuyên nghiệp.
Chỉ vệ sinh bên ngoài
Nếu bụi đã bám sâu vào các khe, vệ sinh sơ bộ có thể không giải quyết được vấn đề.
Dùng áp lực quá mạnh
Áp lực quá lớn có thể làm cong lá tản nhiệt.
Khi đó, khả năng lưu thông không khí thậm chí còn giảm.
Không kiểm tra quạt sau khi vệ sinh
Nếu két sạch nhưng quạt yếu, máy vẫn có thể nóng.
Không kiểm tra nguyên nhân tái bẩn
Nếu môi trường phòng máy quá nhiều bụi, két sẽ nhanh chóng bẩn trở lại.
Chỉ xử lý khi máy báo nhiệt
Bảo dưỡng theo kiểu “máy nóng mới vệ sinh” thường làm tăng nguy cơ máy phải dừng đột xuất.
8. Két giải nhiệt bị nghẹt có thể gây hậu quả gì?
Nếu máy liên tục vận hành ở nhiệt độ cao, nhiều bộ phận có thể bị ảnh hưởng.
Dầu nhanh xuống cấp
Nhiệt độ cao kéo dài có thể làm dầu nhanh oxy hóa và giảm tuổi thọ.
Đầu nén chịu tải nhiệt lớn
Điều kiện nhiệt độ không phù hợp có thể ảnh hưởng đến khả năng bôi trơn và làm kín.
Máy giảm hiệu suất
Khi nhiệt độ tăng, điều kiện vận hành không còn tối ưu.
Máy dừng bảo vệ
Hệ thống điều khiển có thể chủ động dừng máy khi nhiệt độ vượt giới hạn.
Tăng nguy cơ hư hỏng
Nếu nguyên nhân nhiệt độ kéo dài mà không được xử lý, chi phí sửa chữa có thể tăng đáng kể.
Vì vậy, nếu máy đã có dấu hiệu nóng cao, hao dầu hoặc hoạt động bất thường, không nên chỉ xem đây là vấn đề vệ sinh đơn giản.
9. Khi nào chỉ cần vệ sinh két, khi nào cần kiểm tra sâu hơn?
Có thể phân loại tương đối như sau:
| Tình trạng | Hướng xử lý |
| Bụi nhẹ | Vệ sinh định kỳ |
| Bụi dày | Vệ sinh chuyên sâu |
| Dầu + bụi bám cứng | Làm sạch két và tìm nguồn dầu |
| Két sạch nhưng máy vẫn nóng | Kiểm tra quạt, van nhiệt, dầu |
| Quạt yếu | Kiểm tra motor/quạt |
| Nhiệt độ cao kéo dài | Chẩn đoán toàn hệ thống |
| Nhiệt độ cao + rung/ồn/hao dầu | Kiểm tra sâu đầu nén |
Điều này giúp doanh nghiệp tránh tình trạng thay linh kiện khi nguyên nhân chỉ là két bẩn, đồng thời cũng tránh việc chỉ vệ sinh két trong khi máy thực sự đang có lỗi khác.
10. Bảo dưỡng két giải nhiệt bao lâu nên thực hiện một lần?
Không có một mốc thời gian duy nhất áp dụng cho mọi nhà máy.
Chu kỳ vệ sinh phụ thuộc vào:
• Môi trường sản xuất.
• Mức độ bụi.
• Nhiệt độ phòng máy.
• Thời gian máy chạy.
• Tải máy.
• Thiết kế hệ thống giải nhiệt.
Nhà máy nhiều bụi có thể cần kiểm tra thường xuyên hơn nhà máy có môi trường sạch.
Thay vì chỉ quy định:
“6 tháng vệ sinh một lần”
doanh nghiệp nên kết hợp thời gian + giờ vận hành + tình trạng thực tế của két.
Điều này phù hợp hơn với cách xây dựng kế hoạch bảo dưỡng máy nén khí định kỳ đúng thời điểm.
11. Làm sao hạn chế két giải nhiệt bị nghẹt trở lại?
Có thể thực hiện một số biện pháp:
• Giữ phòng máy sạch.
• Hạn chế nguồn bụi đi vào phòng máy.
• Kiểm tra két định kỳ.
• Theo dõi nhiệt độ dầu.
• Kiểm tra quạt.
• Đảm bảo thông gió.
• Không để vật cản trước/sau cửa hút và xả gió.
• Ghi nhận tình trạng két sau mỗi lần bảo dưỡng.
Đối với nhà máy có nhiều bụi, nên xây dựng lịch vệ sinh riêng cho hệ thống giải nhiệt, thay vì áp dụng chung một lịch cho tất cả máy.
12. Khi nào cần kỹ thuật viên kiểm tra máy nén khí?
Nên kiểm tra sớm nếu xuất hiện:
• Nhiệt độ dầu tăng bất thường.
• Máy liên tục báo nhiệt.
• Quạt chạy nhưng nhiệt độ vẫn cao.
• Két đã vệ sinh nhưng máy vẫn nóng.
• Nhiệt độ tăng nhanh khi máy chạy tải.
• Máy đồng thời hao dầu.
• Máy rung hoặc phát ra tiếng ồn bất thường.
Đặc biệt, khi hiện tượng nhiệt độ cao xuất hiện cùng hao dầu, rung hoặc tiếng ồn, cần đánh giá tổng thể thay vì chỉ tập trung vào két giải nhiệt.
Trong những trường hợp cần xác định nguyên nhân và phạm vi xử lý, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ sửa máy nén khí trục vít của Lộc Thiên Phát.
---> Két giải nhiệt bị tắc nghẽn là một nguyên nhân phổ biến khiến máy nén khí trục vít hoạt động ở nhiệt độ cao, đặc biệt tại các nhà máy có môi trường nhiều bụi hoặc hơi dầu.
Các dấu hiệu đáng chú ý gồm:
• Nhiệt độ dầu tăng.
• Máy thường xuyên báo nhiệt.
• Nhiệt độ tăng mạnh khi chạy tải.
• Quạt vẫn hoạt động nhưng hiệu quả giải nhiệt thấp.
• Bề mặt két có nhiều bụi, dầu hoặc cặn bám.
Tuy nhiên, không nên kết luận máy nóng chỉ vì két bẩn. Quạt, van nhiệt, dầu, lọc dầu, thông gió phòng máy và tình trạng đầu nén đều cần được xem xét khi cần thiết.
Vệ sinh két đúng kỹ thuật, kết hợp theo dõi nhiệt độ và bảo dưỡng định kỳ sẽ giúp hệ thống giải nhiệt duy trì hiệu quả, hạn chế dừng máy bất ngờ và giảm nguy cơ phát sinh chi phí sửa chữa lớn.
Lộc Thiên Phát – Kiểm tra và xử lý hệ thống giải nhiệt máy nén khí
Công ty TNHH Nhiệt Lạnh Lộc Thiên Phát nhận kiểm tra, vệ sinh, bảo dưỡng và sửa chữa máy nén khí công nghiệp tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Long An và các khu công nghiệp khu vực phía Nam.
Hạng mục kiểm tra có thể bao gồm:
• Két giải nhiệt.
• Quạt làm mát.
• Van nhiệt.
• Dầu máy.
• Lọc dầu.
• Hệ thống thông gió.
• Nhiệt độ vận hành.
• Đầu nén và các thông số liên quan.
Hotline: 035 905 2370
.png)
