Máy nén khí trục vít có dầu được thiết kế để sử dụng dầu trong quá trình nén nhằm bôi trơn, làm kín và hỗ trợ giải nhiệt cho cụm đầu nén. Sau khi quá trình nén hoàn tất, dầu phải được tách khỏi dòng khí trước khi khí nén đi vào hệ thống đường ống.
Khi khí nén xuất hiện dầu, nhiều doanh nghiệp thường nghĩ ngay đến bộ tách dầu bị hỏng và tiến hành thay thế. Tuy nhiên, đây chưa chắc là nguyên nhân thực sự.
Mức dầu quá cao, dầu không phù hợp, đường hồi dầu bị nghẹt, van áp suất tối thiểu, nhiệt độ vận hành hoặc tình trạng đầu nén đều có thể khiến dầu đi theo khí nén.
Vì vậy, muốn xử lý dứt điểm cần xác định dầu đi theo khí từ đâu và tại sao hệ thống tách dầu không còn hoạt động đúng như thiết kế.
I. Máy nén khí có lẫn dầu biểu hiện như thế nào?
Hiện tượng lẫn dầu không phải lúc nào cũng xuất hiện rõ ràng ngay tại đầu ra máy.
Trong thực tế, doanh nghiệp có thể nhận biết thông qua một hoặc nhiều dấu hiệu:
• Khí nén có mùi dầu.
• Đầu ra khí xuất hiện dầu.
• Đường ống khí có lớp dầu bám bên trong.
• Bộ lọc khí phía sau nhanh nhiễm dầu.
• Nước ngưng trong bình chứa xuất hiện váng dầu.
• Thiết bị sử dụng khí bị bám dầu.
• Lượng dầu bổ sung cho máy tăng bất thường.
• Chất lượng khí nén không đạt yêu cầu của quy trình sản xuất.
Mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào lượng dầu bị cuốn theo khí và yêu cầu chất lượng khí của từng hệ thống.
Đối với các dây chuyền thông thường, dầu có thể làm bẩn đường ống và thiết bị.
Nhưng với ngành thực phẩm, dược phẩm, điện tử, sơn hoặc các quy trình yêu cầu khí sạch, dầu lẫn trong khí có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm.
.jpg)
Bổ sung dầu máy nén khí.
II. Dầu từ đâu đi vào hệ thống khí nén?
Để hiểu nguyên nhân, trước hết cần hiểu đơn giản về quá trình tách dầu của máy nén khí trục vít có dầu.
Trong quá trình vận hành:
Dầu được phun vào cụm nén → dầu và khí được trộn với nhau → hỗn hợp đi vào bình tách → dầu được tách khỏi khí → dầu được hồi về hệ thống → khí nén tiếp tục đi ra ngoài.
Có thể hình dung:
Dầu + khí → nén → tách dầu → khí nén → hệ thống sử dụng
Do đó, khi phát hiện dầu trong khí nén, cần đặt câu hỏi:
Quá trình tách dầu đang gặp vấn đề ở đâu?
Vấn đề có thể nằm ở chính bộ tách dầu, nhưng cũng có thể nằm ở điều kiện vận hành trước và sau bộ tách dầu.
Đây là lý do việc thay bộ tách dầu ngay khi phát hiện dầu chưa chắc giải quyết được nguyên nhân gốc.
III. 7 nguyên nhân chính khiến dầu đi theo khí nén
Bộ tách dầu xuống cấp hoặc hoạt động không hiệu quả
Bộ tách dầu là bộ phận có nhiệm vụ giữ lại phần dầu còn tồn tại trong dòng khí sau quá trình nén.
Theo thời gian, bộ tách dầu có thể:
• Đến giới hạn sử dụng.
• Tăng chênh áp.
• Bị xuống cấp.
• Hư hỏng.
• Biến dạng.
• Lắp đặt không đúng.
• Sử dụng sai chủng loại.
Khi khả năng tách suy giảm, dầu có thể đi theo khí nén ra khỏi máy.
Cách kiểm tra
Không nên chỉ nhìn vào số giờ vận hành.
Cần kết hợp:
• Lịch sử thay bộ tách.
• Chênh áp.
• Tình trạng dầu.
• Mức tiêu hao dầu.
• Điều kiện vận hành.
Nếu bộ tách đã đến hạn hoặc xác định hư hỏng, cần thay đúng loại dành cho model máy.
Mức dầu trong máy quá cao
Đây là nguyên nhân khá dễ bị bỏ qua.
Nếu dầu trong hệ thống vượt mức cho phép, lượng dầu tham gia vào quá trình tách có thể tăng, từ đó làm tăng nguy cơ dầu bị cuốn theo dòng khí.
Tuy nhiên, kiểm tra mức dầu phải được thực hiện theo đúng điều kiện do nhà sản xuất quy định.
Không nên chỉ nhìn mắt thăm dầu trong một trạng thái bất kỳ rồi kết luận.
Cách khắc phục
Nếu xác định dầu vượt mức, cần đưa về đúng giới hạn.
Không nên xả dầu quá mức để xử lý hiện tượng lẫn dầu, vì thiếu dầu lại có thể gây ảnh hưởng đến bôi trơn, làm mát và làm kín đầu nén.
Dầu sử dụng không phù hợp hoặc đã biến chất
Dầu máy nén khí không đơn thuần chỉ làm nhiệm vụ bôi trơn.
Dầu còn liên quan đến:
• Làm kín.
• Làm mát.
• Khả năng tách dầu.
• Bảo vệ các chi tiết bên trong đầu nén.
Nếu sử dụng sai loại dầu hoặc dầu đã xuống cấp, tính chất của dầu có thể thay đổi.
Một số dấu hiệu cần lưu ý:
• Dầu tạo bọt.
• Dầu đổi màu bất thường.
• Dầu có cặn.
• Dầu có mùi khác thường.
• Dầu bị oxy hóa.
• Chu kỳ sử dụng kéo dài hơn quy định.
Vì vậy, khi máy xuất hiện hiện tượng lẫn dầu, cần kiểm tra cả loại dầu và tuổi dầu, không nên chỉ kiểm tra bộ tách.
Đường hồi dầu bị tắc
Sau khi dầu được tách khỏi khí, lượng dầu này cần được đưa trở lại hệ thống thông qua đường hồi dầu.
Nếu đường hồi bị:
• Tắc.
• Đóng cặn.
• Nghẹt lỗ tiết lưu.
• Hỏng van một chiều.
• Sai vị trí.
• Lắp đặt không đúng.
thì dầu có thể không được hồi về đúng cách.
Khi đó, hiệu quả của hệ thống tách dầu bị ảnh hưởng.
Điểm cần lưu ý
Đây là một trong những nguyên nhân mà việc chỉ thay bộ tách dầu thường không giải quyết triệt để.
Sau khi thay bộ tách nhưng vẫn còn hiện tượng lẫn dầu, đường hồi dầu là một trong những vị trí nên được kiểm tra tiếp theo.
Van áp suất tối thiểu hoạt động không đúng
Van áp suất tối thiểu có vai trò duy trì điều kiện áp suất cần thiết trong hệ thống dầu – khí.
Nếu van hoạt động không đúng, áp suất trong bình tách có thể không đạt điều kiện cần thiết cho quá trình tách dầu.
Có thể kiểm tra:
• Tình trạng van.
• Lò xo.
• Gioăng.
• Bề mặt làm kín.
• Áp suất vận hành.
• Khả năng đóng/mở.
Nếu phát hiện van không đạt yêu cầu, cần sửa chữa hoặc thay thế phù hợp.
Máy vận hành ở nhiệt độ quá cao
Nhiệt độ vận hành có ảnh hưởng trực tiếp đến dầu và hệ thống tách dầu.
Khi máy thường xuyên hoạt động ở nhiệt độ cao, cần kiểm tra:
• Két giải nhiệt.
• Quạt làm mát.
• Van nhiệt.
• Lọc dầu.
• Dầu sử dụng.
• Thông gió phòng máy.
• Điều kiện môi trường.
Nếu doanh nghiệp đồng thời nhận thấy máy nóng và lẫn dầu, không nên tách hai hiện tượng này thành hai lỗi hoàn toàn độc lập.
Có thể tham khảo thêm bài Máy nén khí trục vít bị nóng quá do đâu? Cách khắc phục thế nào? để kiểm tra sâu hơn nhóm nguyên nhân liên quan đến nhiệt độ.
Đầu nén bị hao mòn
Đây thường là nhóm nguyên nhân cần đánh giá sâu hơn.
Nếu đã kiểm tra:
Bộ tách dầu xuống cấp.
• Bộ tách dầu.
• Mức dầu.
• Dầu.
• Đường hồi dầu.
• Van.
• Nhiệt độ.
mà tình trạng vẫn tiếp diễn, cần xem xét tình trạng cụm đầu nén.
Đặc biệt khi máy có tuổi đời hoặc số giờ vận hành cao và đồng thời xuất hiện:
• Hao dầu.
• Nhiệt độ tăng.
• Rung.
• Tiếng ồn.
• Hiệu suất giảm.
• Điện năng tiêu thụ tăng.
thì cần đánh giá khả năng hao mòn cơ khí bên trong.
IV. Không nên thay bộ tách dầu ngay khi phát hiện có dầu
Đây là điểm rất quan trọng trong chẩn đoán.
Máy nén khí có dầu trong khí nén ≠ chắc chắn bộ tách dầu bị hỏng.
Ví dụ:
Trường hợp 1
Mức dầu quá cao → điều chỉnh mức dầu.
Trường hợp 2
Đường hồi dầu bị nghẹt → xử lý đường hồi.
Trường hợp 3
Dầu đã xuống cấp → thay dầu đúng chủng loại.
Trường hợp 4
Máy hoạt động ở nhiệt độ quá cao → xử lý nguyên nhân nhiệt.
Trường hợp 5
Bộ tách dầu thực sự xuống cấp → thay bộ tách.
Nếu không xác định nguyên nhân trước, doanh nghiệp có thể tốn chi phí thay phụ tùng nhưng hiện tượng vẫn quay trở lại.
Đối với máy đã có lịch sử vận hành lâu năm, việc kiểm tra tổng thể càng cần thiết.
V. Cách kiểm tra và xác định nguyên nhân máy nén khí bị lẫn dầu
Một quy trình chẩn đoán hợp lý nên đi từ bên ngoài vào bên trong, từ nguyên nhân đơn giản đến nguyên nhân phức tạp.
Bước 1: Xác nhận hiện tượng
Xác định dầu xuất hiện ở đâu:
• Đầu ra máy.
• Bình chứa.
• Bộ lọc.
• Đường ống.
• Thiết bị sử dụng khí.
Bước 2: Kiểm tra mức dầu
Đảm bảo mức dầu nằm trong giới hạn cho phép.
Bước 3: Kiểm tra loại và tình trạng dầu
Đánh giá tuổi dầu, chủng loại và tình trạng biến chất.
Bước 4: Kiểm tra bộ tách dầu
Đánh giá lịch sử thay thế và chênh áp.
Bước 5: Kiểm tra đường hồi dầu
Kiểm tra đường ống, van và lỗ tiết lưu.
Bước 6: Kiểm tra van áp suất
Đánh giá khả năng hoạt động của van.
Bước 7: Kiểm tra nhiệt độ
So sánh với thông số vận hành bình thường.
Bước 8: Đánh giá đầu nén
Chỉ nên đi đến bước này khi các nguyên nhân bên ngoài đã được loại trừ.
Đây là cách tiếp cận giúp hạn chế việc tháo máy quá sớm hoặc thay phụ tùng theo phỏng đoán.
VI. Cách khắc phục máy nén khí có lẫn dầu theo từng nguyên nhân
| Nguyên nhân | Hướng xử lý |
| Bộ tách dầu xuống cấp | Thay bộ tách đúng model |
| Mức dầu quá cao | Điều chỉnh về đúng mức |
| Dầu không phù hợp | Thay dầu đúng tiêu chuẩn |
| Dầu xuống cấp | Thay dầu theo quy trình |
| Đường hồi dầu nghẹt | Kiểm tra và vệ sinh |
| Van áp suất lỗi | Sửa chữa hoặc thay thế |
| Nhiệt độ quá cao | Xử lý hệ thống giải nhiệt |
| Đầu nén hao mòn | Đánh giá sửa chữa hoặc đại tu |
Điểm quan trọng là mỗi nguyên nhân cần một phương án xử lý khác nhau.
Không nên áp dụng một giải pháp duy nhất cho mọi trường hợp.
VII. Khi nào máy chỉ cần bảo dưỡng, khi nào phải sửa chữa?
Kỹ thuật viên đang thay dầu máy nén khí.
Không phải hiện tượng lẫn dầu nào cũng đồng nghĩa máy đang bị hư hỏng nặng.
Có thể phân loại như sau:
Chỉ cần bảo dưỡng
• Đến chu kỳ thay dầu.
• Bộ lọc đến hạn.
• Bộ tách dầu đến thời điểm thay.
• Đường hồi dầu cần vệ sinh.
• Két giải nhiệt bẩn.
Cần sửa chữa
• Van bị lỗi.
• Đường hồi dầu hư hỏng.
• Quạt hoặc motor có vấn đề.
• Hệ thống điều khiển bất thường.
• Bộ tách dầu hỏng nhưng chưa có dấu hiệu hư hỏng sâu bên trong.
Cần đánh giá đại tu
Nếu đồng thời xuất hiện:
Hao dầu + nhiệt độ cao + rung + tiếng ồn + hiệu suất giảm + đầu nén hao mòn
thì không nên chỉ thay một vài vật tư nhỏ.
Khi đó cần đánh giá toàn bộ cụm máy để lựa chọn giữa sửa chữa tiếp, đại tu hoặc thay thế.
Nếu cần xác định phạm vi sửa chữa, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ sửa máy nén khí trục vít để có cái nhìn tổng thể hơn về các hạng mục kiểm tra và xử lý.
VIII. Làm sao hạn chế máy nén khí bị lẫn dầu trở lại?
Sau khi xử lý xong, điều quan trọng không kém là tìm cách hạn chế lỗi tái diễn.
Doanh nghiệp nên xây dựng lịch theo dõi gồm:
• Mức dầu.
• Tình trạng dầu.
• Số giờ vận hành.
• Bộ tách dầu.
• Lọc dầu.
• Lọc gió.
• Đường hồi dầu.
• Nhiệt độ.
• Áp suất.
• Độ rung.
• Lượng dầu bổ sung.
Đặc biệt, nên ghi nhận lượng dầu bổ sung theo thời gian.
Nếu cùng một máy trước đây chỉ cần bổ sung một lượng nhỏ nhưng sau đó mức tiêu hao tăng rõ rệt, đây có thể là dấu hiệu cần kiểm tra sớm.
Việc bảo dưỡng không nên chỉ thực hiện khi máy đã xuất hiện lỗi. Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm lợi ích khi bảo dưỡng máy nén khí định kỳ đúng thời điểm để xây dựng lịch bảo dưỡng phù hợp với giờ vận hành và điều kiện thực tế của thiết bị.
IX. Khi nào nên gọi kỹ thuật kiểm tra máy?
Doanh nghiệp nên chủ động kiểm tra khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu:
• Khí nén có dầu rõ rệt.
• Đường ống xuất hiện dầu.
• Bộ lọc phía sau nhanh nhiễm dầu.
• Lượng dầu bổ sung tăng.
• Máy đồng thời bị nóng.
• Áp suất hoạt động bất thường.
• Máy rung hoặc ồn hơn trước.
• Đã thay bộ tách nhưng vẫn còn dầu.
Đặc biệt, nếu nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc, không nên tiếp tục vận hành trong thời gian dài mà chưa xác định nguyên nhân.
Việc kiểm tra sớm có thể giúp phân biệt được đâu là vấn đề bảo dưỡng thông thường và đâu là dấu hiệu của hư hỏng sâu bên trong.
X. Lộc Thiên Phát nhận kiểm tra và xử lý máy nén khí có lẫn dầu
Công ty TNHH Nhiệt Lạnh Lộc Thiên Phát cung cấp dịch vụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa máy nén khí công nghiệp tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Long An và các khu công nghiệp khu vực phía Nam.
Các hạng mục có thể kiểm tra:
• Bộ tách dầu.
• Dầu máy.
• Mức dầu.
• Đường hồi dầu.
• Van áp suất.
• Hệ thống giải nhiệt.
• Motor.
• Đầu nén.
• Hệ thống điều khiển.
• Thông số vận hành.
Tùy kết quả kiểm tra, kỹ thuật viên sẽ xác định phương án phù hợp:
Bảo dưỡng → sửa chữa → đại tu.
Mục tiêu là xác định đúng nguyên nhân trước khi thay thế linh kiện, giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí và hạn chế lỗi tái diễn.
--> Máy nén khí có lẫn dầu không phải lúc nào cũng do bộ tách dầu bị hỏng.
Hiện tượng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như:
• Bộ tách dầu xuống cấp.
• Mức dầu quá cao.
• Dầu không phù hợp.
• Dầu bị biến chất.
• Đường hồi dầu bị nghẹt.
• Van áp suất tối thiểu hoạt động không đúng.
• Nhiệt độ vận hành cao.
• Đầu nén bị hao mòn.
Do đó, phương pháp xử lý hiệu quả nhất là chẩn đoán theo nguyên nhân, kiểm tra từ bên ngoài vào bên trong và chỉ tiến hành sửa chữa sâu khi các nguyên nhân đơn giản đã được loại trừ.
Đặc biệt, nếu hiện tượng lẫn dầu đi kèm hao dầu, nhiệt độ cao, rung, tiếng ồn hoặc hiệu suất giảm, doanh nghiệp nên kiểm tra tổng thể thay vì chỉ thay một bộ phận.
Thông tin liên hệ
CÔNG TY TNHH NHIỆT LẠNH LỘC THIÊN PHÁT
Dịch vụ: Bảo dưỡng – sửa chữa – đại tu máy nén khí công nghiệp
Khu vực phục vụ: TP.HCM – Bình Dương – Đồng Nai – Tây Ninh – Long An và các tỉnh phía Nam
Hotline: 035 905 2370
Website: thumuamaylanh.vn
Lộc Thiên Phát – Kiểm tra đúng nguyên nhân, xử lý đúng hạng mục, hạn chế phát sinh chi phí
.png)
