Trong hệ thống điều hòa trung tâm và làm lạnh công nghiệp, tháp giải nhiệt chiller (Cooling Tower) đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhưng lại thường bị xem nhẹ. Việc hiểu đúng về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, cũng như cách vận hành và bảo trì tháp giải nhiệt sẽ giúp hệ thống chiller hoạt động ổn định, tiết kiệm điện năng và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ những kiến thức cốt lõi về tháp giải nhiệt chiller mà kỹ sư, quản lý nhà máy hay chủ doanh nghiệp đều nên biết.
I. Tháp giải nhiệt chiller là gì?
Tháp giải nhiệt chiller là thiết bị dùng để giải nhiệt nước ngưng (condenser water) sau khi nước đã hấp thụ nhiệt từ dàn ngưng của máy chiller. Nhiệt lượng này được thải ra môi trường thông qua quá trình trao đổi nhiệt với không khí.
Trong hệ thống chiller giải nhiệt nước, tháp giải nhiệt là mắt xích bắt buộc, quyết định trực tiếp đến:
• Hiệu suất làm lạnh của chiller
• Áp suất ngưng tụ
• Mức tiêu thụ điện năng
• Tuổi thọ máy nén chiller
Nguyên lý hoạt động của tháp giải nhiệt
Nguyên lý hoạt động của tháp giải nhiệt chiller dựa trên quá trình bay hơi của nước:
1. Nước nóng từ dàn ngưng chiller được bơm lên tháp
2. Nước được phân phối đều qua hệ thống tấm tản nhiệt (fill)
3. Không khí được quạt hút hoặc thổi đi qua dòng nước
4. Một phần nước bay hơi → mang theo nhiệt
5. Nước còn lại được làm mát và quay về chiller
Chỉ cần nhiệt độ nước ngưng tăng 1–2°C, hiệu suất chiller đã giảm đáng kể và điện năng tiêu thụ tăng rõ rệt.
II. Các loại tháp giải nhiệt chiller phổ biến hiện nay
1. Tháp giải nhiệt tròn (Counter Flow)
%20(800%20x%20800%20px)%20(800%20x%20420%20px)%20(11).jpg)
Tháp giải nhiệt tròn.
• Thiết kế gọn, hiệu quả cao
• Phù hợp nhà máy vừa và nhỏ
• Dễ lắp đặt, chi phí hợp lý
2. Tháp giải nhiệt vuông (Cross Flow)
• Công suất lớn
• Thường dùng cho hệ thống chiller trung tâm
• Dễ bảo trì, vận hành ổn định
Bảo trì tháp giải nhiệt vông chuyên nghiệp.
3. Tháp giải nhiệt kín (Closed Circuit)
• Dùng cho hệ thống yêu cầu nước sạch
• Ít cáu cặn, ít ăn mòn
• Chi phí đầu tư cao hơn
III. Vai trò của tháp giải nhiệt trong hệ thống chiller
Tháp giải nhiệt ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ hệ thống làm lạnh:
• Giữ áp suất ngưng ổn định
• Giúp máy nén chiller làm việc nhẹ hơn
• Giảm nguy cơ lỗi cao áp (High Pressure)
• Tiết kiệm điện năng vận hành
• Kéo dài tuổi thọ máy nén và dàn ngưng
Rất nhiều trường hợp chiller hay báo lỗi nhưng nguyên nhân gốc lại đến từ tháp giải nhiệt hoạt động kém.
IV. Các sự cố thường gặp ở tháp giải nhiệt chiller
1. Tháp giải nhiệt bị đóng cáu cặn
• Do nước cứng, không xử lý hóa chất
• Làm giảm hiệu quả trao đổi nhiệt
• Tăng nhiệt độ nước ngưng
2. Quạt tháp giải nhiệt hoạt động yếu
• Motor xuống cấp
• Dây curoa trượt
• Cánh quạt bám bẩn, mất cân bằng
3. Nước giải nhiệt bị nhiễm bẩn, rong rêu
• Không vệ sinh định kỳ
• Gây tắc fill, giảm lưu lượng nước
• Dễ phát sinh vi khuẩn, nấm mốc
4. Hao hụt nước bất thường
• Rò rỉ đường ống
• Van phao hỏng
• Bay hơi quá mức do vận hành sai
V. Vì sao cần bảo trì tháp giải nhiệt chiller định kỳ?
Bảo trì tháp giải nhiệt không chỉ giúp thiết bị sạch hơn mà còn mang lại nhiều lợi ích rõ rệt:
• Giữ nhiệt độ nước ngưng ổn định
• Ngăn ngừa lỗi cao áp chiller
• Tiết kiệm điện năng vận hành
• Hạn chế ăn mòn, rò rỉ
• Đảm bảo hệ thống hoạt động bền bỉ
Thực tế cho thấy, nhiều hệ thống chiller hỏng máy nén sớm là do bỏ qua bảo trì tháp giải nhiệt.
VI. Chu kỳ bảo trì tháp giải nhiệt khuyến nghị
| Hạng mục | Chu kỳ |
| Vệ sinh fill, bể nước | 1–3 tháng |
| Kiểm tra quạt, motor | 3 tháng |
| Xử lý nước, hóa chất | Theo chất lượng nước |
| Đại tu, vệ sinh tổng thể | 6–12 tháng |
Chu kỳ có thể thay đổi tùy theo:
• Môi trường vận hành
• Tần suất chạy chiller
• Chất lượng nguồn nước
VII. Mối liên hệ giữa tháp giải nhiệt và tuổi thọ chiller
Tháp giải nhiệt hoạt động kém sẽ khiến:
• Áp suất ngưng tăng cao
• Máy nén chiller làm việc quá tải
• Chiller thường xuyên báo lỗi
• Chi phí sửa chữa tăng mạnh
Ngược lại, tháp giải nhiệt được bảo trì tốt sẽ giúp:
• Chiller chạy êm, ổn định
• Giảm rủi ro dừng máy đột ngột
• Kéo dài tuổi thọ hệ thống
VIII. Lời khuyên kỹ thuật từ Lộc Thiên Phát
Từ kinh nghiệm thực tế trong quá trình lắp đặt – sửa chữa – bảo trì chiller công nghiệp, Lộc Thiên Phát nhận thấy:
Muốn hệ thống chiller bền và tiết kiệm điện, không thể bỏ qua tháp giải nhiệt.
Doanh nghiệp nên:
• Đánh giá tổng thể cả hệ thống chiller & tháp giải nhiệt
• Bảo trì đồng bộ, không làm riêng lẻ
• Theo dõi nhiệt độ nước ngưng định kỳ
--> Tháp giải nhiệt chiller không chỉ là thiết bị phụ trợ mà là yếu tố quyết định hiệu suất và độ bền của hệ thống làm lạnh công nghiệp. Hiểu đúng – vận hành đúng – bảo trì đúng sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí và tránh những sự cố nghiêm trọng cho máy chiller.
Nếu bạn đang quan tâm đến các vấn đề liên quan đến vận hành, bảo trì và sửa chữa hệ thống chiller, hãy theo dõi thêm các bài viết chuyên sâu khác trong mục Tin tức – kỹ thuật của Lộc Thiên Phát để cập nhật kiến thức thực tế, dễ áp dụng.
.png)
